มองโกลเลียในพลิกฟื้นพื้นที่ชุ่มน้ำ สร้างบ้านใหม่ให้นกหายากกว่า 8,000 ตัว

ฝูงนกนางนวลอี๋โอวพักอาศัยอยู่บนเกาะกลางทะเลสาบเถาอาไห่จื่อ (ภาพ: People’s Daily)

พื้นที่ชุ่มน้ำเขตอนุรักษ์ธรรมชาติแห่งชาตินกนางนวลอี๋โอว เมืองเอ้อเอ่อร์ตัวซือ เขตปกครองตนเองมองโกเลียใน ทางตอนเหนือของจีน กลายเป็นตัวอย่างความสำเร็จด้านการฟื้นฟูระบบนิเวศ หลังสามารถพลิกฟื้น “ทะเลสาบเถาอาไห่จื่อ” ที่เคยแห้งขอดให้กลับมาอุดมสมบูรณ์ จนกลายเป็นแหล่งขยายพันธุ์สำคัญของนกนางนวลอี๋โอว (Relict Gull) ซึ่งเป็นสัตว์ป่าหายากใกล้สูญพันธุ์ระดับโลก

ข้อมูลการติดตามเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2025 ระบุว่า เขตอนุรักษ์แห่งนี้มีรังนกนางนวลอี๋โอวถึง 1,801 รัง สูงที่สุดในรอบเกือบ 20 ปี และมีประชากรนกนางนวลอี๋โอวมากกว่า 8,000 ตัว เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดจากเพียง 5 รัง ในปี 2020

สมาชิกทีมลาดตระเวนตรวจติดตามสถานการณ์นกนางนวลอี๋โอว บริเวณริมทะเลสาบเถาอาไห่จื่อ (ภาพ: People’s Daily)

ความสำเร็จดังกล่าวเกิดจากการนำน้ำจากเหมืองถ่านหินมาบำบัดผ่าน 5 ขั้นตอน จนได้มาตรฐานน้ำผิวดิน ก่อนส่งผ่านท่อส่งน้ำยาวกว่า 24 กิโลเมตรเข้าสู่ทะเลสาบ พร้อมดำเนินโครงการขุดลอกลำน้ำ สร้างระบบหมุนเวียนน้ำ เพิ่มปริมาณฝนเทียม และควบคุมการใช้น้ำใต้ดิน ส่งผลให้พื้นที่ชุ่มน้ำฟื้นตัวจนมีพื้นที่ผืนน้ำเกือบ 10 ตารางกิโลเมตร

ทางการยังบริหารจัดการระดับน้ำอย่างแม่นยำเพื่อปกป้องเกาะกลางทะเลสาบ ซึ่งเป็นพื้นที่วางไข่ของนก หากระดับน้ำต่ำเกินไป สัตว์นักล่าจะเข้าถึงรังนกได้ แต่หากน้ำสูงเกินไป เกาะจะจมอยู่ใต้น้ำ เจ้าหน้าที่จึงปรับระดับน้ำตามฤดูกาล ควบคู่กับการปรับสภาพเกาะ กำจัดวัชพืช และฟื้นฟูถิ่นอาศัยอย่างต่อเนื่อง

หน้าจอโทรศัพท์แสดงข้อมูลติดตามนกนางนวลอี๋โอวผ่าน GPS โดยแสดงพิกัด ความสูง และระดับการเคลื่อนไหวแบบเรียลไทม์ (ภาพ: People’s Daily)

ด้านการอนุรักษ์มีการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาใช้ โดยตั้งแต่เดือนเมษายน 2026 ได้เปิดใช้ระบบบริหารจัดการอัจฉริยะที่เชื่อมโยงโดรน AI กล้องวงจรปิด อุปกรณ์ตรวจวัดสิ่งแวดล้อม และระบบติดตามนกด้วย GPS ทำให้สามารถเฝ้าระวังพื้นที่ ตรวจสอบคุณภาพน้ำ ติดตามเส้นทางอพยพของนก และแจ้งเตือนความเสี่ยงได้แบบเรียลไทม์ ควบคู่กับทีมลาดตระเวนที่ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่และชาวบ้านในพื้นที่

ปัจจุบัน เขตอนุรักษ์แห่งนี้มีชนิดพันธุ์นกเพิ่มจาก 83 ชนิดเป็น 115 ชนิด และในช่วงอพยพฤดูใบไม้ร่วงปี 2025 พบนกน้ำอพยพกว่า 18 ชนิด รวมกว่า 16,000 ตัว ขณะที่นกที่ใช้พื้นที่แห่งนี้เป็นแหล่งอาศัยและแหล่งอพยพมีจำนวนรวมมากกว่า 1 แสนตัว 

นอกจากนี้ การฟื้นฟูระบบนิเวศยังช่วยส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจสีเขียว ทั้งเหมืองสีเขียว พลังงานแสงอาทิตย์ การเกษตรสมัยใหม่ และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ สร้างรายได้และอาชีพใหม่ให้ชุมชนควบคู่กับการอนุรักษ์ธรรมชาติ

ฝูงนกนางนวลอี๋โอวบินโฉบเหนือเกาะกลางทะเลสาบ (ภาพ: People’s Daily)

ที่มา People’s Daily